Migrena woli kobiety
Jedna dorosła osoba na pięć cierpi na migrenę. Na jednego mężczyznę przypadają trzy kobiety. Wahania hormonalne częściowo wyjaśniają ataki migreny u kobiet. Hormony płciowe bezpośrednio wpływają na komórki otaczające nerw trójdzielny oraz sąsiadujące z nim naczynia krwionośne głowy.
Migrena to ból głowy o różnym stopniu nasilenia, po jednej stronie czaszki o charakterze pulsacyjnym. Czasami pojawiają się również: nudności, wymioty, dyskomfort wizualny lub dźwiękowy, wrażliwość na zapach, brak sił, zawroty głowy, opuchnięcie powiek, utrata apetytu.
Choroba dotyka 10% dzieci, przy czym chłopców jest równie dużo jak dziewczynek, rzadko objawia się bólem głowy. Bezbólowe migreny u dzieci występują zazwyczaj napadowo i okresowo. Z czasem ustępują lub ewoluują w stronę typowej migreny z bólem głowy, zwłaszcza w okresie dojrzewania. Wahania hormonalne odgrywają rolę w pojawianiu się ataków, bóle głowy, tłumaczą większą podatność dziewczynek na migrenę.
Migrena i menstruacja
Wiele kobiet ma, co miesiąc, nieuniknione spotkanie z migreną. Ale tylko 7% cierpi na czysto menstruacyjne migreny, pojedynczy atak miesięczny, podczas okresu; podczas gdy połowa kobiet cierpiących na migrenę zgłasza ataki również poza okresem.
Migrena jest bardzo silnie związana z aktywnością podwzgórza, strefy mózgu, która wywołuje zmiany hormonalne. Migreny przed okresem a także silne migrenowe bóle głowy w trakcie wynikają przede wszystkim z wahań hormonalnych. Głównym winowajcą jest estrogen, którego poziom w trakcie miesiączki drastycznie spada Wiele kobiet jest szczególnie wrażliwych na spadek estrogenu, który występuje podczas cyklu menstruacyjnego. Ból głowy związany z zespołem napięcia przedmiesiączkowego lub przedmiesiączkowy ból głowy mogą wystąpić do około tygodnia przed miesiączką i często są leczone lekami przeciwdepresyjnymi, które podnoszą poziom serotoniny.
W przypadku migreny miesiączkowej, stosuje się także leczenie zapobiegawcze (małe dawki estrogenów stosowane na skórę w postaci żelu lub plastra). Leczenie to rozpoczyna się 48 godzin przed miesiączką i trwa pięć dni, co pozwala na mniej intensywny lub krótszy atak. Jest to tym ważniejsze, że ataki menstruacyjne są szczególnie silne i długie.
Dla kobiet, które mają kilka migren w miesiącu - zarówno podczas miesiączki, jak i poza nią, wskazane jest leczenie konwencjonalne.
Wytchnienie w ciąży
W dwóch trzecich przypadków ciąża jest ”wakacjami od migreny” dla kobiet cierpiących na migrenę. Ataki zmniejszają się lub nawet znikają, zwłaszcza od drugiego trymestru, co tłumaczy się między innymi zwiększonymi stężeniami estrogenów.
Z drugiej strony, ciąża nie jest wytchnieniem dla kobiet, które cierpią na migrenę z aurą (20% przypadków). Aura to zestaw objawów, które występują około godziny przed bólem głowy, takich jak: zaburzenia widzenia (mroczki, błyski); drętwienie, niedowład; mrowienie...
Napady migreny może powodować lub nasilać stres i przemęczenie.
Wszystkie merytoryczne metody leczenia migreny nie są zalecane dla kobiet w ciąży, ponieważ są potencjalnie toksyczne dla płodu. Dlatego należy je odstawić, gdy tylko ciąża zostanie stwierdzona. Jeśli napady migreny nie są zbyt silne, zaleca się zimne okłady, drzemkę, masaż czy ciepłą kąpiel. W przypadku kryzysu należy zachować ostrożność w doborze leków przeciwbólowych. Najlepiej jest unikać przyjmowania tryptanów, na silny ból głowy można zażyć niewielkie dawki paracetamolu, które nie mają szkodliwego wpływu na płód.
Antykoncepcja dla kobiet cierpiących na migrenę
W jednej trzeciej przypadków antykoncepcja nasila migreny, w jednej trzeciej poprawia ich przebieg, a w jednej trzeciej nie ma na nie wpływu. Antykoncepcja nie jest przeciwwskazana, ale musi być dobrana przez ginekologa do każdego przypadku. Migrena z aurą nieznacznie zwiększa ryzyko wystąpienia udaru mózgu. Należy wtedy wybrać antykoncepcję progestagenową i zachować szczególną czujność u kobiet, które palą papierosy. W przypadku migreny bez aury zaleca się antykoncepcję z niską zawartością estrogenów. Do nasilenia migrenowych bólów głowy najczęściej dochodzi w trakcie comiesięcznej siedmiodniowej przerwy w stosowaniu dwuskładnikowej antykoncepcji. Bóle głowy mogą wtedy przypominać migrenę miesiączkową. Leczenie objawowe jest takie samo jak w innych rodzajach migreny i obejmuje: niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen), alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) i tryptany.
Migrena i okres menopauzy
Bóle głowy są jednym z bardzo typowych objawów już podczas wkraczania w okres okołomenopauzowy. Wszystko za sprawą wahania poziomu hormonów, zaś intensywność migreny zależy od współistniejących chorób i dolegliwości.
Leczenie hormonalne w okresie menopauzy nie jest przeciwwskazane, nie zaleca się go kobietom cierpiącym na migreny z aurą. Jeśli hormonalna terapia zastępcza jest konieczna u kobiety, która cierpi na migrenowe bóle głowy należy zachować szczególną ostrożność, gdyż u części kobiet hormony nasilają bóle głowy.